Katı faz ekstraksiyon yöntemiyle çevre ve geleneksel buğday unu numunelerinde eser metallerin tayini

Küçük Resim Yok

Tarih

2021

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu çalışmada, UV spektrofometrik tayin öncesi buğday unu numunesinden Cu(II), Ni(II) ve Co(II) eser metal iyonlarının eşzamanlı olarak önderiştirmesi ve ayrılması için Amberlit XAD-1180N reçinesi ve DMMDTC (2,6- dimetilmorfolinditiyokarbamat) ligantı kullanılarak yeni bir katı-faz ekstraksiyon (SPE) yöntemi önerilmiştir. Standart model çözelti ortamında geliştirilen yöntem için çözelti pH'sı, ligant miktarı, eluent türü, konsantrasyonu ve hacmi, numune hacmi, elüent ve numune akış hızı, numune hacmi gibi bazı SPE parametrelerin eser elementlerin geri kazanma verimine (%R) etkisi incelendi. Amberlit XAD-1180N reçinesinde DMMDTC kompleksi olarak tutunan Cu(II), Ni(II) ve Co(II) iyonları 10 mL 1 M HNO3 (asetonda) ile elüe edildi. Analiz numunesinde bulunabilecek farklı konsantrasyonlarda F-, Cl-, NO3-, CO3 2-, SO4 2-, I-, PO4 3-, Ca2+, Mg2+, Na+, Co2+, Cu2+, Zn2+, Pb2+, Fe3+, K+ gibi matriks iyonlarının eser metal iyonlarının geri kazanımına etkisi geliştirilen metot kullanılarak ayrı ayrı incelendi. Geliştirilen SPE yöntemiyle, önderiştirilen ve ayrılan Cu(II), Ni(II) ve Co(II) iyonlarının UV-Vis spektrofotometrik yöntem ile eşzamanlı olarak tayini yapılmıştır. Spektrofotometrik tayin, surfaktan ortamında (%1 Triton X-100) DMMDTC ligantı Cu(II), Ni(II) and Co(II iyonlarının renkli komplekslerinin sırasıyla 460, 328 and 342 nm dalga boyunda absorbans ölçümü ile yapılmıştır. Cu(II), Ni(II) ve Co(II) iyonları için gözlenebilme sınırı sırasıyla 4,4, 39,6 ve 21,5 µgL-1 olarak bulunmuştur. Yöntemin doğruluğu için sertifikalı referans maddelerin (TMDA-70.2 Ontoriyo göl suyu ve CRM 1204 Atıksu numunesi) önerilen yöntemle analizi yapılmış ve % 97,1-100,7 aralığında metallerin geri kazanım değerleri hesaplanmıştır. Önerilen yöntem buğday unu numunesine başarılı bir şekilde uygulanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Katı-faz ekstraksiyonu, Ağır metal iyonları, Amberlit XAD-1180N, 2,6-dimetilmorfolinditiyokarbamat, Buğday unu, UV-Vis spektrofotometre.
In this study, a new method is proposed for simultaneous determination of the pre-concentrated and separated of Cu(II), Ni(II) and Co(II) trace metal ions from wheat flour sample before UV-VIS spectrophotometric determination using Amberlite XAD-1180N resin and DMMDTC (2,6-dimethlmorpholinedithiocarbamate) ligand. For the method developed in standart model solution medium, the effects of some SPE parameters such as pH of the sample, reagent amount, eluent type, concentration and volume, sample and eluent flow rate, sample volume on the recovery (R%) of trace metal ions were investigated. Cu(II), Ni(II) and Co(II) trace metal ions retained on the Amberlite XAD-1180N as DMMDTC complexes were eluted with 10 mL of 1 M HNO3 (in acetone). The influences of foreign ions such as F-, Cl-, NO 3, CO3 2-, SO4 2-, I-, PO4 3-, Ca2+, Mg2+,Na+, Co2+, Cu2+, Zn2+, Pb2+, Fe3+ and K+ matrix ions in different concentrations on the recovery of trace metal ions were also examined individually by using the developed method. Cu(II), Ni(II) and Co(II) ions which were preconcentrated and separated from the sample by using the devoloped SPE method and their concentrations were determined simultaneously with the UV-Vis spectrophotometric method. The spectrophotometric determination was made by the measurements of the absorbance of colored chelates of metal ions complexed with DMMDTC in a surfactant medium (1% Triton X-100) at 460, 328 and 342 nm wavelengths for Cu(II), Ni(II) and Co(II) ions, respectively. For the accuracy of the method, certified reference materials (TMDA-70.2 Ontario lake water and CRM 1204 waste water) was analyzed with proposed method and the recoveries of metals were calculated between 97,1 and 100,7%. The proposed method was successfully applied to the wheat flour samples. KEYWORDS: Solid-phase extraction, Heavy metal ions, Amberlite XAD-1180N, 2,6-dimetilmorpholinedithiocarbamate, Wheat flour, UV-Vis spectrophotometer

Açıklama

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı

Anahtar Kelimeler

Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye